Ψηφιακή Ευημερία στον Κυβερνοχώρο

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Εισαγωγή στην Ψηφιακή Ευημερία και στην Κυβερνοασφάλεια: Εξερεύνηση των βασικών ορισμών, θεματικών περιοχών και συσχετίσεων μεταξύ ψηφιακής ευημερίας και κυβερνοασφάλειας. Διερεύνηση της αυξανόμενης σημασίας τους σε έναν υπερσυνδεδεμένο κόσμο σε ατομικό, οργανωσιακό και κοινωνικό επίπεδο.
Βασικά στοιχεία κυβερνοασφάλειας για προσωπική προστασία: Απόκτηση θεμελιωδών γνώσεων κυβερνοασφάλειας, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης κωδικών πρόσβασης, των ελέγχων ταυτότητας δύο παραγόντων (2FA), της αναγνώρισης επιθέσεων τύπου phishing και της ψηφιακής υγιεινής στην καθημερινή ζωή.
Απειλές για την Ψηφιακή Ευημερία: Διερεύνηση απειλών όπως ο κυβερνοεκφοβισμός, η διαδικτυακή παρενόχληση και η ψηφιακή κόπωση. Ανάλυση του τρόπου με τον οποίο αυτές επηρεάζουν την ψυχική και συναισθηματική ευημερία και εκμάθηση προληπτικών μέτρων.
Κοινωνική ευημερία στον κυβερνοχώρο: Διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο οι διαδικτυακές κακόβουλες συμπεριφορές (κυβερνοεκφοβισμός, επιθέσεις τύπου phishing, επιθέσεις κοινωνικής μηχανικής) επηρεάζουν την κοινωνική και συναισθηματική υγεία. Ανάπτυξη ψηφιακής παιδείας και ενθάρρυνση συμμετοχής σε διαδικτυακές κοινότητες για την αντιμετώπιση τέτοιου είδους συμπεριφορών.
Ψηφιακοί εθισμοί και αλγοριθμική χειραγώγηση: Ανάλυση των χαρακτηριστικών σχεδιασμού με έμφαση στην αλληλεπίδραση και των αλγοριθμικών συστημάτων των ψηφιακών πλατφορμών. Εξέταση του τρόπου με τον οποίο επηρεάζουν τη συμπεριφορά των χρηστών, ενισχύουν την ψηφιακή εξάρτηση και εγείρουν ηθικά ζητήματα.
Ψυχική υγεία, εξουθένωση και κουλτούρα συνεχούς διαθεσιμότητας: Διερεύνηση των ψυχολογικών επιπτώσεων της συνεχούς συνδεσιμότητας, μελέτη του τεχνολογικού άγχους, της επαγγελματικής εξουθένωσης και του αντίκτυπου της πληροφοριακής υπερφόρτωσης στην ψυχική υγεία. Επιπλέον, εξοικείωση με στρατηγικές ανθεκτικότητας και τεχνικές ψηφιακής αυτοφροντίδας.
Σχεδιασμός για την Ασφάλεια και την Ευημερία: Κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ο ανθρωποκεντρικός σχεδιασμός UX/UI μπορεί να προωθήσει τόσο την ασφάλεια των συστημάτων όσο και την ψηφιακή ευημερία. Εξέταση πραγματικών τεχνολογικών παραδειγμάτων και βέλτιστων πρακτικών σχεδιασμού.
Κοινωνικά Μέσα, Παραπληροφόρηση και Συναισθηματική Ανθεκτικότητα: Αξιολόγηση του αντίκτυπου της παραπληροφόρησης, της διαδικτυακής τοξικότητας και των αλγοριθμικών φουσκών φιλτραρίσματος. Εξοικείωση με πρακτικές ενδυνάμωσης της συναισθηματικής ανθεκτικότητας και κριτικής προσέγγισης του ψηφιακού περιεχομένου.
Ο ρόλος του ανθρώπινου παράγοντα στην κυβερνοασφάλεια: Εξέταση της συμπεριφορικής διάστασης του κυβερνοκινδύνου, κατανόηση του πώς ψυχολογικοί παράγοντες, γνωστικές μεροληψίες και ανθρώπινα λάθη επηρεάζουν την ασφάλεια, καθώς και διερεύνηση εργαλείων όπως οι συμπεριφορικές ωθήσεις (nudging) και η παιχνιδοποίηση (gamification)
Ηθικές Προοπτικές του Μέλλοντος – Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ), Ηλεκτρονική παρακολούθηση και ο Ανθρώπινος Νους: Συζήτηση του πώς η τεχνητή νοημοσύνη και τα συστήματα επιτήρησης επηρεάζουν την ιδιωτικότητα, την αυτονομία και την ψυχική υγεία των ανθρώπων. Εξέταση των ηθικών διλημμάτων που σχετίζονται με την ψηφιακή χειραγώγηση και τη διακυβέρνηση των δεδομένων.
Οργανωσιακή κυβερνοασφάλεια και ευημερία των εργαζομένων: Διερεύνηση του αντίκτυπου των εταιρικών πολιτικών κυβερνοασφάλειας στην ψυχική ευεξία και στην παραγωγικότητα του προσωπικού, μέσα από ανάλυση πραγματικών περιπτώσεων που αναδεικνύουν ηθικές και ισορροπημένες πρακτικές ψηφιακής ασφάλειας.
Εκπόνηση προσωπικού πλάνου ψηφιακής ευημερίας και αναστοχασμός: Αναστοχασμός στις γνώσεις και δεξιότητες που αποκτήθηκαν κατά τη διάρκεια του μαθήματος και κατάρτιση προσωπικού σχεδίου δράσης για την ψηφιακή ευημερία και την κυβερνοασφάλεια. Συζήτηση των μελλοντικών επιπτώσεων και διαμόρφωση στρατηγικών για βιώσιμες ψηφιακές συνήθειες.
Εργαστήριο σχεδιασμού παρεμβάσεων: Εφαρμογή των εννοιών του μαθήματος μέσω συνεργατικού σχεδιασμού μιας πρακτικής παρέμβασης που ενσωματώνει αρχές κυβερνοασφάλειας και ψηφιακής ευημερίας. Περιλαμβάνει συνεδρία αξιολόγησης μεταξύ των εκπαιδευόμενων και παροχής ανατροφοδότησης.

Το Π.Μ.Σ. «Προηγμένες Τεχνολογίες Κυβερνοασφάλειας και Διακυβέρνηση» ιδρύθηκε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού έργου EU-iNSPIRE (INnovative multi-diSciPlinary Industry-focused cybersecurity education for upskilling and ReskIlling the EU workforcE) το οποίο ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2025, έχει διάρκεια (4) τέσσερα χρόνια και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του προγράμματος DIGITAL-2023-SKILLS-05 (Αρ. Συμβολαίου 101190054).